Royal Vet - Przychodnia Weterynaryjna Zamość - weterynarz zamośćRoyal Vet - weterynarz zamość - dyżur całodobowy

Groźne choroby gołębi

Ornitoza

Opis choroby

Ornitoza jest to bardzo groźna choroba, wyjątkowo łatwo zarażająca całą hodowlę. Wśród młodych może zdziesiątkować stado, dorosłe rzadziej stają się jej ofiarami. Gołębie zarażają się bezpośrednio od osobników chorych, poprzez zarażonżą karmę, wodę, kontakt z wydalinami chorego ptaka a nawet przez wdychanie pyłów w zainfekowanym gołębniku. Pewną rolę w roznoszeniu infekcji mają wszoły i roztocza. Należy pamiętać, że ornitoza jest groźna także dla ludzi.

Objawy i przebieg choroby

Do podstawowych objawów choroby zalicza się światłowstręt, zapalenie spojówek, katar i biegunkę. Powieki gołębi są obrzmiałe, niekiedy sklejone. Ich swędzenie prowadzi do nieustannego drapania – pióra wokół oczu są zmierzwione a skóra na głowie niejednokrotnie pokaleczona. Katar zatyka otwory nosowe i utrudnia oddychanie. Często atakowane są drogi oddechowe, w tym nawet worki powietrzne. Choroba prowadzi do osłabienia organizmu – zwierzęta są osowiałe, mało latają, łatwo zapadają na choroby, ich upierzenie staje się matowe. Długotrwała ornitoza może doprowadzić do wyniszczenia, otłuszczenia wątroby, zaburzeń pracy serca.

Leczenie i profilaktyka

Kiedyś choroba nieleczona. Dziś skutecznie leczy się ją całą gamą leków dających całkowite wyzdrowienie ptaków.

Kokcydioza (krwawa biegunka)

Opis choroby

Jest jedną z częściej spotykanych pasożytniczych chorób gołębi. Wywołują ją pierwotniaki z rodzaju Eimeria. Większość gołębi jest nosicielami kokcydiów – nie obserwuje się u nich objawów choroby ale z kałem wydalają oocysty (przetrwalnikowe formy pasożyta), stanowiąc potencjalne ognisko choroby.
Do zakażenia dochodzi przez bezpośredni kontakt z chorym osobnikiem, bądź przez przebywanie na terenie skażonym odchodami chorych gołębi. Kokcydioza w znaczący sposób obniża kondycję gołębi, jest jednym z najczęstszych czynników otwierających wrota zakażenia dla innych patogenów.

Objawy i przebieg choroby

Objawami kokcydiozy są: brak apetytu, apatia, biegunka – na skutek uszkodzenia nabłonka jelita. Biegunka jest rzadka, wodnista, czasami śluzowa. Zniszczenie śluzówki jelita to doskonała droga zakażenia dodatkowymi chorobami – salmonellozą, trichomonadozą itp. Należy jednak pamiętać, że objawy te nie są specyficzne jedynie dla kokcydiozy – dlatego też w celu potwierdzenia podejrzeń należy przeprowadzić badanie kału na obecność dużej ilości oocyst.

Leczenie i profilaktyka

W profilaktyce kokcydiozy niezwykle istotne jest dbanie o czystość i higienę w gołębniku, oraz o ogólny dobry stan gołębi. Poza tym konieczne jest okresowe, profilaktyczne uwalnianie gołębi od kokcydii, nawet jeśli nie obserwujemy żadnych objawów choroby. W łagodnych niewielkich inwazjach należy dążyć do podniesienia ogólnej odporności ptaków i niszczenia oocyst w środowisku gołębia.

Katar Zakaźny

Opis choroby

Katar zakaźny jest chorobą dróg oddechowych. Jak większość chorób cięższy przebieg ma w przypadku gołębi młodych niż dorosłych. Choroba ujawnia się zwłaszcza w stanach osłabienia organizmu. Zarażenie następuje drogą kropelkową, przez wodę pitną, odchody, karmę.
Choroba może mieć postać przewlekłą – dotykającą jedynie niewielką ilość ptaków w jednym czasie bądź rozprzestrzeniać się szybko, atakując całe stado. Należy do schorzeń, które nie wywołują co prawda większych spustoszeń ale są trudne do wyeliminowania a poprzez osłabienie organizmu ptaka – otwierają wrota zakażeń dla bakterii, wirusów i pierwotnikaków chorobotwórczych.

Objawy i przebieg choroby

U chorego ptaka można zaobserwować obrzęki dookoła oczu, zatkane wodnistą wydzieliną otwory nosowe. Brodawki nosowe oraz grzbiet nosa stają się szare. W jamie dziobowej, w gardle i na podniebieniu widoczne są żółte naloty i drobne białe ogniska martwicowe. Infekcja może objąć tchawicę, oskrzela i płuca, a nierzadko również worki powietrzne. Gołąb kicha i chrapliwie oddycha. Chore ptaki tracą apetyt, chudną i słabną. Lot ich staje się ociężały. Częste są nadkażenia bakteryjne i inne, komplikujące przebieg choroby.

Leczenie i profilaktyka

Katar zakaźny jest czasami nazywany “chorobą brudnych gołębników”. Jego rozwojowi sprzyja słaba wentylacja pomieszczenia, nie uprzątanie odchodów, wilgoć. Dlatego też w zapobieganiu tej chorobie niezwykle ważna jest higiena w gołębniku. Istotne jest również podawanie gołębiom odpowiednio zbilansowanej karmy, oraz dbanie by nie zabrakło w diecie witamin i składników mineralnych. Dobre zdrowie i kondycja gołębia to większa odporność na choroby – w tym również na katar zakaźny.

Salmonelloza (paratyfus)

Opis choroby

Choroba wywoływana przez bakterie Salmonella. Jest szczególnie niebezpieczna dla młodych osobników, wśród których może przerodzić się w epidemię dziesiątkującą stado. Przebieg choroby u osobników dorosłych jest zwykle powolny i długotrwały, rzadko śmiertelny.
Ptaki, które przetrwały chorobę stają się nosicielami bakterii, stanowiąc potencjalne źródło zarażenia. Bakterie Salmonelli wydalane są z kałem, wydzieliną z wola, śliną, zainfekowanymi jajami. Do organizmu gołębia dostają się poprzez zanieczyszczoną karmę, wodę, przy karmieniu młodych, przez wdychanie kurzu z zarazkami. Salmonella może wniknąć przez pory skorupki jaja już w jajowodzie. Należy pamiętać, że salmonellozie sprzyja ogólne osłabienie organizmu gołębia, pasożyty, stres, infekcje wirusowe.

Objawy i przebieg choroby

Występują cztery odmiany salmonellozy:

  • odmiana jelitowa – bakterie uszkadzają śluzówkę jelita, w wyniku czego dochodzi do zaburzenia wchłaniania subst. pokarmowych. Występuje biegunka prowadząca do wychudzenia i osłabienia gołębia. Ptaki stają się apatyczne, siedzą skulone, z nastroszonymi piórami, zgarbione, z opuszczonymi skrzydłami i ogonem
  • odmiana stawowa – skutkiem uszkodzenia jelit jest przedostanie się bakterii do krwi, a wraz z nią do wszystkich organów, w tym także do stawów. Wywołują tam zapalenie błony stawowej – objawiające się obrzękiem.
  • odmiana organowa – kiedy bakterie salmonelli dostaną się do trzustki, wątroby, nerek, śledziony itd. szybko doprowadzają do osłabienia organizmu gołębia. Staje się on apatyczny, opada z sił, nierzadko towarzyszy temu dychawica.
  • odmiana nerwowa – dochodzi do niej kiedy bakterie zaatakują układ nerwowy. Stany zapalne, do których dochodzi w jego obrębie prowadzą do ucisku komórek nerwowych, a w rezultacie – paraliżu, skrętu szyi, zaburzeń równowagi.

Leczenie i profilaktyka

Kuracja antybiotykowa – skuteczne są: amoksycyklina, enrofloksacyna, tetracyklina, erytromycyna, oleandomycyna, norfloxacin. Najoptymalniejszym rozwiązaniem jest wykonanie antybiogramu i celowe dobranie antybiotyku oraz zaaplikowanie go ściśle wg wskazań weterynarza.

  • badanie kału na obecność Salmonelli – jesienią i na wiosnę
  • zapobieganie kontaktom ze zdziczałymi gołębiami, drobiem, dzikim ptactwem – jako z potencjalnymi nosicielami bakterii Salmonella
  • regularne czyszczenie gołębnika, woliery, sprzętu oraz ich dezynfekowanie
  • odpowiednia wentylacja gołębnika – wilgoć sprzyja infekcjom
  • higieniczne prowadzenie hodowli, dobre odżywianie gołębi
  • przechowywanie paszy w miejscach niedostępnych dla gryzoni
  • szczepienie

Paramyxowiroza

Opis choroby

Paramyxowiroza jest to zakaźna choroba wirusowa. Jest groźna zarówno dla gołębi młodych jak i dorosłych. Wirus rozprzestrzenia się poprzez bezpośredni kontakt z chorym osobnikiem a także poprzez zanieczyszczony pokarm i wodę.

Objawy i przebieg choroby

Z początku obserwuje się zwiększoną płochliwość, utratę apetytu, wzmożone pragnienie. Do tych objawów dochodzi (kał wygląda jak długa nitka oblana kałużą) a następnie zaburzenia układu nerwowego – skręcenie szyi (utrudnia albo wręcz uniemożliwia pobieranie pokarmu i wody), paraliż, nieskoordynowane ruchy. Niektóre ptaki zaatakowane wirusem paramyxo padają bardzo szybko. Inne po przechorowaniu wracają do całkowitego zdrowia i mogą brać udział w lotach. Zdarza się jednak, że do końca życia u tych ptaków, które przeszły chorobę, widoczne są niedowłady czynnościowe.

Leczenie i profilaktyka

W zasadzie nie ma skutecznych środków zwalczających paramyxowirozę w trakcie jej trwania.
Profilaktyka: Szczepienia ochronne. Powinny być przeprowadzone jak najwcześniej – najlepiej tydzień po odsadzeniu młodego od matki, można także w wieku trzech tygodni w przypadku szczególnego zagrożenia chorobą. Zaleca się dwukrotne szczepienie młodych gołębi, które daje znacznie większą odporność i pobudza system immunologiczny gołębia. Poza tym oczywiście należy szczególnie dbać o higienę, czyścić gołębnik jak najczęściej, zmieniać wodę i podawać świeży i wartościowy pokarm.

Ospa Gołębi

Opis choroby

Choroba wywoływana przez bakterie Salmonella. Jest szczególnie niebezpieczna dla młodych osobników, wśród których może przerodzić się w epidemię dziesiątkującą stado. Przebieg choroby u osobników dorosłych jest zwykle powolny i długotrwały, rzadko śmiertelny.
Ptaki, które przetrwały chorobę stają się nosicielami bakterii, stanowiąc potencjalne źródło zarażenia. Bakterie Salmonelli wydalane są z kałem, wydzieliną z wola, śliną, zainfekowanymi jajami. Do organizmu gołębia dostają się poprzez zanieczyszczoną karmę, wodę, przy karmieniu młodych, przez wdychanie kurzu z zarazkami. Salmonella może wniknąć przez pory skorupki jaja już w jajowodzie. Należy pamiętać, że salmonellozie sprzyja ogólne osłabienie organizmu gołębia, pasożyty, stres, infekcje wirusowe.

Objawy i przebieg choroby

Występują cztery odmiany salmonellozy:

  • odmiana jelitowa – bakterie uszkadzają śluzówkę jelita, w wyniku czego dochodzi do zaburzenia wchłaniania subst. pokarmowych. Występuje biegunka prowadząca do wychudzenia i osłabienia gołębia. Ptaki stają się apatyczne, siedzą skulone, z nastroszonymi piórami, zgarbione, z opuszczonymi skrzydłami i ogonem,
  • odmiana stawowa – skutkiem uszkodzenia jelit jest przedostanie się bakterii do krwi, a wraz z nią do wszystkich organów, w tym także do stawów. Wywołują tam zapalenie błony stawowej – objawiające się obrzękiem,
  • odmiana organowa – kiedy bakterie salmonelli dostaną się do trzustki, wątroby, nerek, śledziony itd. szybko doprowadzają do osłabienia organizmu gołębia. Staje się on apatyczny, opada z sił, nierzadko towarzyszy temu dychawica,
  • odmiana nerwowa – dochodzi do niej kiedy bakterie zaatakują układ nerwowy. Stany zapalne, do których dochodzi w jego obrębie prowadzą do ucisku komórek nerwowych, a w rezultacie – paraliżu, skrętu szyi, zaburzeń równowagi.

Leczenie i profilaktyka

Kuracja antybiotykowa – skuteczne są: amoksycyklina, enrofloksacyna, tetracyklina, erytromycyna, oleandomycyna, norfloxacin. Najoptymalniejszym rozwiązaniem jest wykonanie antybiogramu i celowe dobranie antybiotyku oraz zaaplikowanie go ściśle wg wskazań weterynarza.

  • badanie kału na obecność Salmonelli – jesienią i na wiosnę
  • zapobieganie kontaktom ze zdziczałymi gołębiami, drobiem, dzikim ptactwem – jako z potencjalnymi nosicielami bakterii Salmonella
  • regularne czyszczenie gołębnika, woliery, sprzętu oraz ich dezynfekowanie
  • odpowiednia wentylacja gołębnika – wilgoć sprzyja infekcjom
  • higieniczne prowadzenie hodowli, dobre odżywianie gołębi
  • przechowywanie paszy w miejscach niedostępnych dla gryzoni
  • szczepienie

Trichomonadoza – żółty guzek

Opis choroby

Szeroko rozpowszechniona choroba wywołana przez wiciowca Trichomonas gallinae. Przebieg infekcji jest szczególnie niebezpieczny- nawet śmiertelny – dla osobników młodych. U dorosłych ptaków rzadko dochodzi do zewnętrznych objawów choroby. Około 80% z nich jest jednak nosicielami pasożyta. W przypadku silnych obciążeń organizmu i związanym z tymosłabieniem może dojść do nagłego rozmnożenia się pierwotniaka i rozwoju trichomonadozy.
Źródłem inwazji są najczęściej rodzice “nosiciele pierwotniaka” karmiący młode, stojąca w rynnach i zagłębieniach woda, niehigieniczne poidełka. U wielu gołębi obserwuje się małe żółtawe guzki w gardle i przełyku – są to zbiorowiska rzęsistka.

Objawy i przebieg choroby

Rozróżnia się trzy odmiany choroby:

  • odmiana gardłowa – serowate żółte twory w gardle utrudniają oddychanie, jedzenie i picie;
  • odmiana pępkowa – pasożyty dostają się do organizmu z misy lęgowej poprzez niezamknięty pępek pisklą. Pod skórą powstaje wrzód, który po rozcięciu ukazuje serowaty żółty guzek
  • odmiana organowa – niezahamowana infekcja w pępku i gardle rozprzestrzenia się na wszystkie narządy organizmu ptaka.
Chorobowo zmieniona jest szczególnie wątroba – powstają tam grube, serowate, żółte ogniska głęboko wrośnięte w tkankę narządu. Zewnętrznymi objawami są: apatia, biegunka i związane z nimi wychudzenie i osłabienie.

Leczenie i profilaktyka

Leczenie: środki przeciw pierwotniakom na bazie metronidazolu, ronidazolu.
Profilaktyka przeciw rzęsitkowi jest konieczna. Choroba powoduje duże straty młodych ptaków. Osłabiając je, sprzyja wtórnym infekcjom. Środki przeciw trichomonadozie dobrze jest podawać zaraz po zniesieniu jaj. Dzięki temu dorosłe ptaki w czasie klucia będą miały ograniczoną ilość pasożyta, a pisklęta będą miały czas na nabycie odporności. Dawkujemy podobnie jak przy leczeniu. Uwaga – unikać podawania metronidazolu w okresie lęgowym!